Maatconfectie geeft Odermark men's fashion nieuwe impulsen
Mass customization maakt productie in Duitsland rendabel

Een naar de persoonlijke smaak van de klant gemaakt kostuum, exact op maat gesneden uit door hemzelf gekozen stof vormt geen onbetaalbare luxe meer. Kledingfabrikant Odermark in het Duitse Goslar schakelde in drie maanden om op maatconfectie. Na jaren afbouw moet men weer op zoek naar personeel voor productie in eigen land, náást de productie van confectie elders in Europa.

Maatconfectie
De tijdsgeest is ook aan de bekende kledingfabrikant Odermark niet voorbij gegaan. Geleidelijk verplaatste het bedrijf zijn grootschalige productie van confectie naar het buitenland en vielen er open plekken op de werkvloer. Van de circa 800 medewerkers tien jaar geleden waren er nog maar 280 over, waarvan slechts een klein deel echt nodig was voor het vervaardigen van onder andere monstercollecties. De rest van de medewerkers werd ingezet binnen de reguliere confectie, maar was daarvoor feitelijk veel te duur. Het leek erop dat de productie volledig moest worden afgebouwd, tot het bedrijf een doelgroep in het vizier kreeg met een uitgesproken persoonlijke smaak. Een doelgroep die veel belang stelt in een verzorgd uiterlijk, open staat voor service en bereid is daarvoor goed te betalen. De laatste jaren is bij de betere herenmodezaken een ontwikkeling op gang gekomen om deze relatief kritische consumenten met een lastig te voorspellen koopgedrag maatkleding aan te bieden. De Duitse herenkledingproducent Bernhardt heeft, in nauwe samenwerking met Tecmath, een concept ontwikkeld om deze klanten met behulp van bodyscanning een kostuum aan te meten. In het voorjaar van 2000 nam Odermark dit concept van Bernhardt over om nieuwe mogelijkheden te scheppen voor haar productie in Goslar. Gedegen marktonderzoek wees op een grote kans van slagen wanneer men tegen een redelijke prijs maatconfectie zou aanbieden. Het productieapparaat en de benodigde vakkennis waren voorhanden, zodat de voornaamste aanpassing bestond uit de overstap van massa- naar individuele productie.

Varianten
Inmiddels laten 120 herenmodezaken, waaronder enige uit Nederland, bij Odermark maatconfectie voor hun klanten vervaardigen. Van deze bedrijven beschikken er 36 over bodyscanners en de andere maken gebruik van passets. De klant trekt deze aan, waarna wordt bekeken welke aanpassingen hij wenst. Ook kiest hij de stof uit en het gewenste model. Daarbij kan hij naar believen wijzigingen aanbrengen in zaken zoals de snit, de kleur en kwaliteit van voering of knopen tot en met het aantal en model van de zakken. Ongeacht of deze gegevens verzameld worden door middel van de scanner of de pasmodellen, worden ze gestandaardiseerd per email, of fax bij Odermark aangeboden. Daar worden ze na grondige controle in de computer ingevoerd, waarna de datafile wordt ingelezen in het CAD-systeem en omgezet in snijpatronen. Enkele afnemers voeren zelf de gegevens in en leveren per email een datafile aan die direct kan worden ingelezen, hetgeen efficiënter is en de kans op invoerfouten reduceert. Als alle gegevens kloppen wordt het snijplan gemaakt en op een server klaargezet, waarna het op afroep voor de snijzaal beschikbaar is.

Uniek
De productie van de kleding wijkt nauwelijks af van die voor confectie. Met dien verstande dat alle kledingstukken uniek zijn. Daarom gaan ze vergezeld van individuele productiegegevens. Een met het oog op de nieuwe werkwijze geïnstalleerd systeem transporteert de materialen door de productieruimte, waar ze stap voor stap worden bewerkt. Het unieke karakter van de productie vraagt relatief veel van de vaardigheid van het personeel, omdat men minder routinematig werkt dan bij standaard confectie. Maandelijks worden circa 2.000 maatkostuums gemaakt.

Trends
De nieuwe werkwijze van Odermark werd in slechts drie maanden doorgevoerd en leidde tot een win-win situatie voor alle betrokkenen. Odermark kan zijn vakbekwame personeel in Duitsland in dienst houden en oriënteert zich reeds op mogelijkheden om nieuwe medewerkers aan te trekken en intern te scholen. De omzet in dit segment steeg bovendien in 2000 en 2001 met tweecijferige getallen. De aansturing van de productie in het buitenland gaat daarbij gewoon door en monstercollecties worden in de gewone productie in Goslar meegenomen. De maatconfectie is een toevoeging op de reeds bestaande omzet. Dat geldt ook voor de herenmodezaken die hun orders plaatsen. Het blijkt dat maatwerk een toevoeging vormt die nieuwe klanten over de vloer brengt en niet leidt tot een andere verdeling onder de bestaande klanten! Uit de orders zijn duidelijke trends op te maken, die weer een bruikbare input vormen voor de confectietak. Publiek dat maatkleding koopt blijkt qua smaak gemiddeld een seizoen op trends vooruit te lopen, zodat hun gedrag een voorspellende waarde heeft. Klanten van Odermark worden steeds tijdig van nieuwe stofmonsters voorzien. Hun klanten zijn te onderscheiden in de jongere groep die dol is op nieuwe trends en een meer traditionele groep die nog de kleermaker van vroeger kent.

Toekomst
Het aantal herenmodezaken dat maatkleding bij Odermark betrekt neemt steeds verder toe en dit jaar worden bij nog tenminste vijf klanten bodyscanners geplaatst. Bij maatconfectie is sprake van een optimale terugkoppeling van klantenwensen naar de kleermakerij. Onderling wisselen de afnemer bovendien know how uit en vormen ze een klankbord voor hun leverancier. Een optimale vorm van ketenintegratie derhalve, door een maximale uitwisseling van gegevens. Afnemers buigen zich daarnaast over een gezamenlijke aanpak van marketing en reclame. Mevrouw Dipl.-Ing. Claudia Schulze maakte twee jaar geleden haar entree bij het bedrijf en voorspelt dat de groei nog wel even door zal zetten. "Letterlijk iedere opdracht is belangrijk omdat er een specifieke klant achter staat. Dat is heel anders dan 100 colberts maken in de hoop daarvoor kopers te vinden".

Seminar Lectra en NTI over technisch textiel
Gebrek aan innovatie zet marges onder druk

Lectra is een begrip binnen de traditionele textielverwerkende industrie, maar bedient ook allang totaal andere markten. Daarom organiseerde het bedrijf onlangs, in samenwerking met het Nederlands Textiel Instituut, een seminar over technisch textiel in brede zin. De circa honderd aanwezigen kregen er een beeld van de veelzijdige toepassingen van textiel en vezels en de betekenis van Lectra in diverse markten.

Ten Cate Permess
De rij sprekers werd geopend door de heer Evert Jan Berenpas van Ten Cate Permess, die zijn gehoor voorhield dat innovatief vermogen, creativiteit en kennis voor een belangrijk deel het succes van ondernemingen bepalen. Gebrek aan innovatie kan marges onder druk zetten en marktaandeel kosten. Wanneer een bedrijf vervolgens kans ziet de druk op marges te verminderen door efficiency te verbeteren doet men niet ècht iets aan het probleem. Wie de prijs en prestaties vergelijkt van auto's nu en circa 20 jaar geleden, die ziet dat vaak voor vrijwel dezelfde prijs een aanzienlijk beter product wordt geleverd. De tijdsinterval waarmee producten worden vervangen kan erg verschillen. Mode en sportartikelen veranderen vrijwel per seizoen, terwijl bijvoorbeeld automodellen en interieurtrends langer meegaan. Vliegtuigen kunnen wel 30 jaar meegaan, voordat een nieuwe generatie wordt ontwikkeld. Productinnovaties komen vaak voort uit veranderingen in de leefpatronen van mensen, productiemethoden of wetgeving. Berenpas toonde aan de hand van een aantal voorbeelden aan hoe zijn bedrijf omgaat met nieuwe producten en hoeveel weerstand soms in de markt overwonnen moet worden om acceptatie te vinden voor vaak zeer innovatieve, nieuwe producten. Bekend is inmiddels het Ten Cate Thiolon Grass, dat aan een opmars op de sportvelden is begonnen. Het bedrijf maakt ook geavanceerde composieten, voor onder andere de vliegtuigindustrie, die zich onderscheiden door gewicht, sterkte en duurzaamheid. De spreker brak een lans voor innovatie, kennismanagement, visie en volharding en prees het Nederlands Textiel Instituut als stimulator van kennis en ontwikkeling.

Stork-Fokker Special Products
Aansluitend op de eerste spreker gaf de heer Marko Vreeling van Stork-Fokker Special Products een beeld van het gebruik van composieten in vliegtuigen. Het zijn lichte, sterke en stijve materialen, waarvan de prijs per kilo hoger is dan die van metalen. Composieten bestaan uit vezels en een matrix (thermoplast of thermoharder) die de vezels ondersteunt. Er is een onderscheid tussen thermoharders en thermoplasten. De toepassing van thermoharders is een veeleisend, kritisch proces. Dat is in veel mindere mate het geval bij de nieuwere themoplasten. Eenmaal toegepast kennen beide materialen hun eigen voor- en nadelen. Vreeling gaf een beeld van zowel de productie als de groeiende toepassing van composieten in de vliegtuigbouw.

ConTeyor
Mevrouw Petra van Neck, schetste een beeld van de activiteiten van ConTeyor multibag systems NV, Europees toeleverancier van verpakkingen voor onder andere onderdelen voor de automotive industrie. Het bedrijf maakt gebruik van CAD/CAM systemen voor het in samenspraak met klanten ontwikkelen van zeer uiteenlopende verpakkingen voor opslag en transport. Daarbij maakt het bedrijf gebruik van technisch textiel. Dit bedrijf greep de gelegenheid aan om bezoekers te vragen om met hen mee te denken over een aantal praktische problemen die ze bij het maken van verpakkingen tegenkomen.

Tentech BV
Fraai gestileerde tenten in allerlei moderne modellen vormen een in het oog springende toepassing van technisch textiel. De heer Ir. Rogier Houtman liet zien hoe deze tenten worden ontworpen en geconstrueerd. Meestal worden ze gemaakt van polyesterdoek, voorzien van een PVC-coating, van glasvezeldoek met een Teflon coating of van ETFE folie. Eigenschappen en prijzen verschillen nogal. Grondvormen zijn het zadelvlak, golfvlak, hoogpuntvlak en boogvlak. De bevestiging van het doek vind plaats met kabels aan een stalen constructie en vooraf kan precies berekend worden welke vorm de eenmaal aangespannen tent zal aannemen. Met een CAD systeem wordt precies de vorm van de banen bepaald en wordt een snijpatroon gemaakt. Het doek varieert sterk in prijs, maar is doorgaans peperduur.

Lectra
Afsluitend stelde Account Manager, de heer Eddy Van Ginderdeuren, Lectra voor aan de genodigden. Onder de slogan 'Technology is beautiful' gaf hij een indruk van het wereldwijde concern en liet hij vooral CAD/CAM oplossingen zien voor de technische textielindustrie. Lectra systemen winnen onder andere terrein in de automotive branche, voor het ontwerpen en snijden van het interieur en airbags.